Friday, June 10, 2005

ความคิด กับ ความจริง

ผมพยายามเตือนตัวเองอยู่เสมอไม่ให้หลงติดใน “ความคิด” ของตนเอง หมั่นบอกตัวเองว่า “ความคิด” ที่เกิดขึ้นนี้เป็นผลผลิตอันเนื่องมาจาก “การรับรู้” ของผม (ผ่านการตีความของผม ผ่านการให้ความหมาย ให้คุณค่า ดังที่ได้เคยพูดมาบ้างแล้วในเรื่องการรับรู้) คนสองคนถึงแม้จะเห็นสิ่ง ๆ เดียวกัน แต่รับรู้ของแต่ละคนนั้นไม่เหมือนกัน คิดไม่เหมือนกัน เดวิด โบห์ม พยายามตอกย้ำว่า “สิ่งที่เกิดขึ้นในความคิด” ไม่ใช่ “สิ่งที่เกิดขึ้นจริง” ทำให้ผมนึกไปถึงข้อความของ Alfred Korzybski ที่ว่า “The map is not the territory” แผนที่ไม่ใช่พื้นที่ เพราะสิ่งที่อยู่ในแผนที่นั้นมิใช่สิ่งที่อยู่ในภูมิประเทศจริง

เราแต่ละคนรับรู้สิ่งที่เกิดขึ้นต่อหน้าต่อตาเราไม่เหมือนกัน ผมสร้างแผนที่ (ความคิด) ขึ้นมาแผ่นหนึ่ง ท่านก็สร้างแผนที่ (ของท่าน) ขึ้นมาอีกแผ่นหนึ่ง โอกาสที่แผนที่สองแผ่นนี้จะเหมือนกันนั้นมีน้อยมาก หากเราที่เป็นเจ้าของแผนที่นี้รู้ตัวดีว่า มันเป็นเพียง “แผนที่” แต่มันไม่ใช่ “พื้นที่” ไม่ใช่ภูมิประเทศที่แท้จริง มันก็คงจะไม่เกิดปัญหาหรือข้อขัดแย้งขึ้น หากแต่ในชีวิตจริงเราส่วนใหญ่กลับ “หลง” ติดอยู่ใน “แผนที่” ที่เราสร้างขึ้นมา เข้าใจไปว่ามันเป็น “ของจริง” และพยายามอย่างยิ่งยวดที่จะต่อสู้เพื่อป้องกัน (defense) มันในทุกวิถีทาง

ในวิธีการ Dialogue แบบโบห์ม เมื่อผู้เข้าร่วมวงสนทนาตระหนักในหลักการข้อนี้ ทำให้ไม่มีความจำเป็นที่แต่ละคนจะต้องปกป้องความคิดของตนเองแต่อย่างใด เพราะทุกคนรู้ดีว่ามันอาจไม่ใช่ความคิดที่ถูกก็ได้ หรือถ้าหากมันเป็นความคิดที่ถูกต้องจริง พวกเขาก็ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องไปปกป้องมัน เพราะอย่างไรมันก็เป็นความจริงอยู่ในตัวมันเองอยู่แล้ว

ฟังแล้วงงไหมครับ ...บางทีเราอาจจะจับประเด็นนี้ไปต่อกันที่สวนรถไฟในวันอาทิตย์นี้ก็ได้ ถ้าหากจำนวนคนไม่มากเกินไป เราอาจจะได้ทดลองทำ Dialogue กัน ...แล้วพบกันครับ

6 Comments:

At Sun Jun 12, 08:52:00 PM, Anonymous Mam said...

มีคำกล่าวที่ว่า ความจริงก็ย่อมเป็นความจริงวันยังค่ำ
แต่ความจริงบางอย่าง ก็ยังคลุมเครือเพราะอิงอยู่กับ
ความเชื่อถือศรัทธาส่วนบุคคล เช่น เรื่องการทำดี
ย่อมได้ดี ทำชั่วย่อมได้ชั่ว ,หรือ เรื่องที่ว่ามนุษย์
ย่อมเป็นไปตามกรรม เรื่องอย่างนี้ บ้างก็บอกว่าเป็น
เรื่องธรรมชาติ เป็นความจริงที่ทุกคนต้องเจอ แต่บาง
คนที่ไม่เชื่อ ก็อาจบอกว่ามันยังเป็นสิ่งที่คลุมเครือแล้วแต่ความเชื่อของแต่ละบุคคล

ฉะนั้น เราจะเอาเกณฑ์อะไรมาวัด หรือมาตัดสินว่าอะไรคือ ความจริงแท้ กันแน่ เพราะบางครั้งสิ่งที่เราเชื่อว่า จริง มันก็อาจจะ ไม่จริง เสมอไป

 
At Mon Jun 13, 02:19:00 AM, Anonymous boonpitak said...

ความจริง

อะไรใหม่ มิใช่ ความจริงแน่
ความจริงแท้ เกิดใหม่ เกิดได้หรือ
อะไรใหม่ มิใช่ ทุกสิ่งคือ
อะไรจริง ใช่ชื่อ ว่าใหม่เอย

 
At Mon Jun 13, 03:16:00 AM, Anonymous แนน said...

ขอแจมค่ะ
ความจริง เป็นธรรมชาติของปัจจุบันขณะ
ความจริง มีการ เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป
การยอมรับความจริง น่าจะเป็นการปล่อยวางของความจริงทีได้ล่วงเลยมาแล้ว หรือยอมรับการเปลี่ยนแปลงของของอดีตความจริงนั้นๆ ค่ะ

 
At Mon Jun 13, 06:55:00 PM, Blogger Dr. Prapon said...

ขอบคุณสำหรับ Comment ที่สวยงาม เป็น "คลื่นความคิด" ที่มาต่อยอดกับความคิดเดิมของผมพอดี ผมลองคิดดังๆต่อไปว่า "ความจริงแท้ ไม่ต้องการการตัดสินใดๆ ไม่ต้องการการตัดสินโดยใคร ความจริงน่าจะเป็นสิ่งที่ไม่คลุมเครือ และไม่น่าจะผูกติดอยู่กับความเชื่อใดๆทั้งสิ้น"

 
At Sun Aug 14, 10:57:00 PM, Anonymous cherry said...

ทำยังไงถึงจะให้ตัวเองรู้สึกผ่อนคลายกับความรู้สึกที่ย่ำแย่ลงทุกที ๆ ทั้งที่ตัวเองเป็นคนที่ไม่ยึดติดกับอะไร แต่การดำเนินชีวิตของมนุษย์โลกย่อมต้องพบเจออะไรที่ทำให้เกิดความท้อแท้ได้บ่อยครั้ง แล้วการต้องอยู่คนเดียวโดยไม่มีใครให้ปรึกษาหรือพูดคุยเลย มันช่างแย่จริง ๆ

 
At Mon Aug 15, 03:55:00 AM, Blogger Dr. Prapon said...

มี "ผู้รู้" ได้เคยแนะนำไว้ว่า เมื่อเกิดอาการ "ท้อแท้ หดหู่ สิ้นหวัง" ให้มองหาคนที่มีชีวิตแย่กว่าเรา แล้วพยายามเข้าไปช่วยเหลือ คุณ cherry ทดลองทำ แล้วเล่าประสบการณ์ให้ผมฟังบ้างนะครับ จะเล่าที่นี่ หรือจะเมล์มาหาผมโดยตรงที่ prapon@kmi.or.th ก็ได้ครับ ขอเอาใจช่วยครับ

 

Post a Comment

<< Home