Monday, July 04, 2005

ความรู้ หรือ ความคิดเห็น


เมื่อเที่ยงวันนี้ ในขณะที่ทานอาหารกลางวันกันที่ สคส. เราได้พูดกันถึง blog ใน “GotoKnow.org” ซึ่งตอนนี้คึกคักมาก มีคนเขียน blog เพิ่มขึ้นทุกวันวันละหลายสิบคน ในระหว่างที่คุยกันนั้น ผมก็ได้ลองโยนประเด็น (ไม่ใช่เพื่อให้ “วงแตก” แต่เพื่อให้ได้ “ขบคิด” กันครับ) ไปว่า ที่เขียนๆ กันมานี้ แน่ใจหรือว่าเป็น “ความรู้” หรือว่าเป็น “ความคิดเห็น” กันแน่ !

ผมว่าความรู้ที่เป็น Tacit นั้น มันมักจะมีส่วนที่เป็นบริบท (Context) เกาะเกี่ยวอยู่ด้วยอย่างแนบแน่นไม่เหมือนกับความรู้ในแบบที่เป็น Explicit ซึ่งมักจะถูก “ตีความ” ผ่านกระบวนการ “วิเคราะห์” “สังเคราะห์” มาบ้างแล้ว (ไม่มากก็น้อย) การถ่ายทอดความรู้ที่เป็น Tacit จึงมักจะออกมาพร้อมๆ กับส่วนที่เป็นอารมณ์ความรู้สึก ซึ่งแต่ก่อนผมเข้าใจผิดคิดว่าต้องเป็นการถ่ายทอดผ่าน “คำพูด” เท่านั้น แต่ตอนนี้ก็ได้เห็นชัดเจนแล้วว่าสามารถถ่ายทอดผ่านการเขียน เช่นการเขียน blog นี้ได้เช่นกัน ในหลายๆกรณีการที่เราพยายามจะแยกแยะให้ชัดลงไปว่า สิ่งนี้ คือ “Tacit Knowledge” หรือว่ามันเป็น “ความคิดเห็น” จึงไม่ง่ายนัก !

ก่อนที่เราจะทานข้าวกันเสร็จ ได้ก็มีผู้ตั้งคำถามขึ้นมาว่า “แล้วที่ครูสอนนักเรียนอยู่ทุกวันนี้ คิดว่าว่ามันเป็นความรู้ หรือว่าเป็นความคิดเห็นของครูกันแน่?” ผมได้ให้แง่คิดไปว่า ถ้าสิ่งที่กำลังฟังอยู่นั้น ฟังแล้วค่อนข้างน่าเบื่อ ผมสันนิฐานว่านั่นน่าจะเป็นส่วนของ “ความรู้” (ส่วนที่เป็น Explicit Knowledge) แต่ถ้าฟังแล้วรู้สึกสนุกสนาน น่าสนใจ ผมเดาว่าน่าจะเป็น “ความคิดเห็น” (หรือ Tacit Knowledge) มากกว่า !?! . . . ผมไม่ได้บอกว่า ความคิดเห็น = Tacit Knowledge นะครับ เพียงแต่บอกว่ามันมีส่วนที่เกี่ยวพันกันค่อนข้างมาก

. . . ท่านมี “ความรู้” หรือ “ความคิดเห็น” ในเรื่องนี้อย่างไร Comment กันเข้ามาได้เลยครับ

2 Comments:

At Tue Jul 05, 06:48:00 PM, Blogger Khaosampraya said...

ถ้าเป็นความคิดเห็นคงจะมี"ความรู้สึก" ปะปนมาด้วยส่วนมากที่สอนนักเรียนมักจะเป็น Explicit ที่ต้องตีความก่อนต้องวิเคราะห์และสังเคราะห์ก่อนจึงจะถ่ายทอดสู่ผู้เรียนได้...ถ้าแยกแยะเรื่องความคิดเห็นในประเด็นของการถ่ายทอดคำพูดจากคนหน่งสู่คนอีกคนหนึ่งถ้าใส่ความคิดเห็นและความรู้สึกลงไปด้วยจะกลายเป็น"นินทา" ไป...ซึ่งอันตรายถ้าเป็นความคิดเห็นและความรู้สึกทาง"ลบ" แต่ความรู้ที่เป็น Tacit นั้นต้องมีพลัง+ซื่อสัตย์+ตรงไปตรงมา...มาก

 
At Wed Jul 06, 08:31:00 AM, Anonymous Mam said...

โดยความเห็นส่วนตัวแล้ว มองว่า ความรู้ ก็คือ การรับรู้ต่อสิ่งใด ๆ หรือปรากฎการณ์ใด ๆ ของบุคคลแต่ละบุคคล แล้วนำเอาความคิดความเห็นของตัวเองเข้าไปจับ
พร้อมทั้งอาศัยกระบวนการสังเคราะห์ วิเคราะห์ ค้นคว้า ทดลอง พิสูจน์เพื่อให้สาธารณะชนเกิดการยอมรับ แต่มีความรู้ชนิดหนึ่งที่เป็นความรู้ระดับสูงสุด เป็น
ความรู้ในระดับ ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ ... เป็นความรู้ที่
ต้องปฏิบัติเอง ถึงจะรู้ หลายคนอาจเข้าถึงความรู้นี้แล้ว
แต่ก็ไม่สามารถพิสูจน์ให้ใครเห็นเหมือนตนเองได้

 

Post a Comment

<< Home